Czy warto zgodzić się na pracę na kontrakcie lub umowie zlecenie?


Kontrakt czy zlecenieW Polsce częstą praktyką jest zatrudnianie na innych rodzajach umów niż umowa o pracę. Powody tego są różne – część przedsiębiorców chce oszczędzić, innym przeszkadzają ograniczenia narzucane przez Kodeks Pracy (np. związki zawodowe). W tym wpisie zaprezentuję kilka rodzajów umów i opiszę różne konsekwencje ich stosowania.

Zajmę się następującymi typami umów:

• Umowa o dzieło
• Umowa zlecenie
• Umowa o pracę
• Kontrakt

Jaka jest różnica w zarobkach ‘na rękę’ (netto) w różnych typach umów?

tabela 1

(wszystkie dane o zarobkach są z roku 2016, w roku 2017 przepisy się zmieniły)

W przypadku kontraktu wymagane jest posiadanie działalności gospodarczej, a więc dojdzie koszt prowadzenia księgowości: ok. 5o zł miesięcznie + opłacanie składek: 1121,52 zł miesięcznie.

Czy mam ubezpieczenie zdrowotne?

W każdym przypadku (oprócz umowy o dzieło): TAK. W przypadku działalności gospodarczej sam przelewasz składkę zdrowotną i jest ona obowiązkowa.

Czy ważna jest wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne?

W zależności od umowy występują różne wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne – jest ono płatne od każdej UZ i UoP. W kontrakcie sami opłacamy składkę zdrowotną (jest wymagana). Jeśli mamy choć od jednej umowy opłacaną składkę na ubezpieczenie zdrowotne to jesteśmy ubezpieczeni niezależnie od wysokości umowy. Ważne świadczenia zdrowotne dostarczane przez Państwo Polskie są takie same dla wszystkich, nie ma znaczenia czy płacisz 300 czy 1300 zł składki na ubezpieczenie zdrowotne. Trzeba jednak pamiętać, że jeśli mamy tylko umowę o dzieło to nie jesteśmy ubezpieczeni!

Składka na ubezpieczenie chorobowe, czyli o chorobach i zwolnieniach

Składka ta jest wymagana tylko od umowy o pracę. W pozostałych umowach i działalności gospodarczej jest dowolna. Składkę opłaca pracodawca.

Ważne! W przypadku UZ prawo do świadczenia przysługuje po 3 miesiącach od początku ubezpieczenia.

Co nam daje? Świadczenie w przypadku niezdolności do pracy (choroby). Warto więc ją opłacać, ponieważ daje nam to możliwość otrzymywania 80% wynagrodzenie od ZUS w okresie choroby.

Uwaga! ZUS wypłaca chorobowe po 30 dniu choroby, do tego czasu płaci pracodawca!

Co z moją emeryturą?

Jeśli wierzysz jeszcze, że otrzymasz godziwą emeryturę z ZUS 🙂 to warto pamiętać o:

• Składka na ubezpieczenie społeczne występuje w każdej UoP i UZ (jeśli nie jest opłacana do wysokości minimalnej z innych umów)
• W działalności gospodarczej wymagana minimalna wysokość składek jest tożsama z wysokością składek dla płacy minimalnej
• W działalności gospodarczej możesz sam zwiększyć wysokość płaconych składek, czyli wpływać na wysokość emerytury i świadczeń w przypadku choroby
• Przez pierwsze 2 lata działalności gospodarczej możemy płacić obniżone składki na ZUS – pamiętajcie jednak, że do emerytury też się będą liczyć jako obniżone
• Jeśli mamy kilka umów UZ to musimy opłacać ZUS minimum do wysokości minimalnego wynagrodzenia, przykład: mamy 3 umowy UZ po 1500 netto, musimy zapłacić ZUS od minimum dwóch z nich
• UZ ze składką na ubezpieczenie społeczne ma dokładnie taki sam wpływ na twoją emeryturę jak UoP, ponieważ odprowadzana składa jest taka sama
• Do wyliczenia twojej emerytury liczy się wysokość twojej składki, a nie zarobków

Co z urlopem?

Urlop jest gwarantowany tylko w przypadku umowy o pracę, a jego długość jest regulowana Kodeksem Pracy. W innych przypadkach zasady płatnego urlopu musimy sami uzgodnić z pracodawcą. Powszechną praktyką jest wtedy ustalenia warunków dokładnie takich samych jak na umowie o pracę.

Czy po zakończeniu pracy przysługuje mi zasiłek dla bezrobotnych?

Rodzaj zatrudnienia nie ma wpływu na decyzję o przyznaniu zasiłku. Podstawowy warunek to odprowadzane składki. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy musi stanowić kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nie ma, więc znaczenia czy pracujesz na kontrakcie, UZ czy UoP. Trzeba też pamiętać o tym, że należy przepracować minimum 365 dni w ciągu ostatnich 18 miesięcy.

Czy więc zatrudnianie na inne umowy jest złe i ryzykowne?

Nie, każdy rodzaj zatrudnienia ma swoje wady i zalety. Nie traktujmy UP jako gwarancji zatrudnienia czy przestrzegania praw pracowniczych. Tak naprawdę można legalnie ominąć większość ograniczeń umowy o pracę, wystarczy znać przepisy i wykazać się kreatywnością. Pamiętajcie, że wszystko zależy od podejścia pracodawcy – jeśli jest uczciwy to nie ma ryzyka nawet przy innych formach zatrudnienia. Oczywiście w przypadku konfliktu z pracodawcą najlepiej mieć umowę o pracę.

Podsumowanie

Jakie umowy opłaca się więc wybierać, zakładając współpracę z uczciwym pracodawcą.
• Jeśli zarabiasz > 4000 zł netto (na UoP) z całą pewnością kontrakt jest dla ciebie bardzo korzystny i warto go wybrać.
• Jeśli pracujesz w kilku miejscach i chociaż w jednym masz pełny etat to w kolejnych spokojnie można pracować na UZ i będzie to dla ciebie korzystne finansowo.
• UZ z pełnym Zusem daje Ci takie same składki jak UoP, nie podlega jednak pod Kodeks Pracy.
• Jeśli pracodawca budzi jakiekolwiek wątpliwości co do wypłacalności lub uczciwości wtedy tylko umowa o pracę, nawet jeśli firma upadnie to jesteśmy chronieni przez FGŚP, który wypłaci nam pieniądze.